нинъ къыйметини бильмек.Айланув-Къаршылыкълы телли йип, башта адий телли йиплернинъ табиий эксикликлерини анъламакъ керек. Адеттеки бир-йипли телли йиплер кергинликке огърагъанда, йиплер озьекнинъ этрафында айланып, табиий оларакъ, явлукъны сыкъкъанда пейда олгъан бурулыш кучюне бенъзеген айланув моментини-догъуралар. Бу айланув моменти телли йипнинъ орта-авада озь-озюнден айланмасына себеп ола, къармакъ исе, санки яралангъан-пружина киби, токътамайып айлана.
Тасавур этинъиз: авада онларнен тонна агъырлыкътаки челик къафес асылып тура, къармакъ исе апансыздан даирелер шеклинде айланып башлай. Ашагъыдаки ишчилер ёлдан насыл чыкъмакъ кереклер? Айлангъан юк этрафтаки къурулышларнен де чарпышып я да юк котерюв копчеклерини йыртып ташлай биле эди. Даа да зияде агъыр шей шунда ки, айланув телли йипнинъ ички йиплери бири-бирине сюртюне, бу исе йипнинъ хызмет муддетини 50%-ден зияде къыскъарта бильген эскирювге кетире.
Айланувнынъ дизайны-Къаршылыкълы телли йип
Айланувгъа къаршы тургъан телли йип(-айланмагъан телли йип оларакъ да белли) бу меселени чокъ-къатлы, къаршы-бурувлы йип техникасы ярдымынен чезе. Онынъ къурулышы адет узьре учь къаткъа болюне:
- Ички къатлам йиплери: Сагъ-эльнен яткъызмакъ, эсас чекильме къаттылыгъыны теминлемек
- Орта къатлам йиплери: Сол-эль яткъан, ички къатламгъа къаршы айланув тенденциясыны мейдангъа кетирген
- Тышкъы къатлам йиплери: Сагъ-эль ятмакъ, айланув моментини даа да мувазене этмек
Бу учь къатлам шестернянынъ догърулыгъынен берабер чалышалар. Кран юкни котергенде, ички къатламдан пейда олгъан саат кочери иле айланув моменти орта къатламнынъ саат кочери иле айланув моментинен догъру четке чекиле, тышкъы къатлам эр анги бошлукъларны толдура. Сонъки нетидже шунда ки, телли йип кергинликте олгъанда, о, аман-аман сыфыр айланув моментини чыкъара, къармакъны еринде тутып, айланмасына маниа ола.
Оны насыл иш шараитлеринде къулланмакъ фарздыр?
- Бир-йипнен котерюв: тургъунлыкъны темин этмек ичюн экинджи дереджели йип олмаса, айланув тесирлери толусынен ачыкълана
- Юксек-котерюв амелиятлары: Узунлыгъы 100 метрден зияде олгъан йиплерде айланувнынъ кичик кошелери биле эмиетли сапмагъа кетире биле [1].
- Догъру донатмаларны ерлештирюв: Трансформаторлар ве догъру станоклар киби къулланмалар ичюн миллиметр-севиесинде догърултув керек
- Кадрларны котермек ичюн донатмалар: Хавфсызлыкъ факторына энъ юксек талаплар олгъан къулланмалар
Къулле кранлары, лиман гемилери бошатыджылары, къашыкълы айланма кранлар ве бунъа бенъзеген донатмалар ичюн санайы стандартларында-айланмагъан телли йиплер фарздыр.
-айланувгъа къаршы телли йиплерни сечип алгъанда, нени козь огюне алмакъ керек?
1. Юк юклемек къабилиетинден зияде олмасын .
Атта юксек-къавийликли челик телли йиплерни озь хавфсыз юк сынъырларында къулланмакъ керек.
2. Барабаннынъ догъру келишмесини темин этинъиз .
Барабаннынъ диаметри догъру олмагъан ольчюде олса, челик телли йипнинъ хызмет муддети къыскъармакъ мумкюн.
3. Теллернинъ сынгъаныны ве эскиргенини даима тешкеринъиз .
Къолтукъ донатмалары узун вакъыт чалышкъан сонъ, эр кунь тешкерювлер кечирильмек керек.
4. Иш шараитлерине коре уйгъун къурулышны сечип алынъыз .
Чешит тюрлю юк котерюв алетлери чешит тюрлю йип конструкцияларыны талап этелер.
Стандарт телли йиплерге коре, -айланмагъан телли йиплер юкнинъ айланувыны эксильтювде, къуруджылыкънынъ семерелилигини юксельтювде ве хавфсызлыкъ хавфларыны енгиллештирювде муим имтиязлар теклиф этелер. Нетиджеде, олар чешит тюрлю юк котерюв донатмаларында ве санайы юк котерюв къулланмаларында кенъ къулланылды. Юксекликте узун-муддетли иш, агъыр-юк котерюв я да юксек-догърулыкъта монтаж япмакъ олгъан лейхалар ичюн уйгъун анти-айланув телли йипни сечип алмакъ сыкъ-сыкъ ёл бою чокъ ола бильген меселелернинъ огюне кече биле.
Аджеле лейхалар ичюн тез еткизюв .
