Тель йип — бири-бирине бурюльген бир къач юксек-къавийликли челик теллерден япылгъан эгильмели композит кабельдир. О, юк котерюв машиналарында, къуруджылыкъта, магъазджылыкъта, денъиз муэндислигинде ве накълиеде кенъ къулланыла. Онынъ мукеммель чекильме къаттылыгъы, эгильме къабилиети ве агъырувы оны земаневий санайыда юк-нинъ айырылмаз юк ташыйыджысы япмакъта.
Къурулыш джеэтинден телли йип, адет узьре, бир къач къатлы челик теллернен сарылгъан озектен ибареттир. Озьек, адет узьре, лифли озек (кедр киби) я да маден озек олып, тургъунлыкъ ве ягълав дестегини теминлей. Челик теллернинъ тышкъы къатламы, къулланувына коре, бир-йипли я да чокъ-йипли ола биле. Умумий къурулышларгъа 6×19, 6×37 ве 6×61 кире, мында ракъамлар сырасынен йиплернинъ сайысыны ве бир йиптеки челик теллернинъ сайысыны косьтере. Бу къатламлы бурулыш джерьяны телли йипке эмиетли чекильме кучьлерине даянмагъа, айны вакъытта мукеммель букюв ёргъунлыгъына къаршы турмакъны сакълап къалмагъа имкян бере.
Тель йипнинъ чалышувы онынъ материалына ве истисал джерьянына багълыдыр. Юксек-кейфиетли углеродлы челик я да легирленген челик биринджи хаммалдыр, челик теллернинъ къавийлиги ве къаттылыгъы сувукъ чекюв ве иссилик ишлемеси киби джерьянлар вастасынен арттырыла. Юзьни цинклемек коррозиягъа къаршы турувны арттыра ве оны дымлы я да коррозиялы муитлерде къулланмакъ ичюн келишкен япа. Къулланувына коре, телли йиплерни тегиз, цинкленген я да тот басмагъан челик деп больмек мумкюн. Цинкленген телли йиплер, оларнынъ бирлешкен къавийлиги ве коррозиягъа къаршы тургъанлары себебинден, хусусан тышкъы ве денъизде къулланувда чокъ расткеле.
Амелий къулланувда телли йиплерни хавфсызлыкъны темин этмек ичюн даима тешкермек ве бакъмакъ керек. Зарарнынъ умумий шекиллери арасында теллернинъ сынмасы, агъырувы, пасланмасы ве деформациясы бар, оларнынъ къалгъан юк-ташыйыджы къабилиетини къыймет кесмек ичюн махсус сынавлар кечирмек керек. Догъру сечип алмакъ ве догъру ишлетмек оларнынъ хызмет муддетини сезилерли дереджеде узатмакъ мумкюн, шу джумледен, зияде юкленювден къачынмакъ, кескин кошелерде сюртюнювни эксильтмек ве даима ягъламакъ мумкюн.
Кучь ве юкни багълагъан эсас компонент оларакъ, телли йиплердеки технологик илерилевлер санайы махсулдарлыгъыны юксельтмеге девам этелер. Материаллар акъкъында илим ве истисал джерьянларындаки келеджек илерилевлер экстремаль муитлерде даа юксек къавийликке ве къаттылыкъкъа малик телли йиплернинъ имкянларыны даа да кенълештиреджек.
